All posts by Poetry without Fear

‘অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা’ আৰু প্ৰাসংগিক কথাবোৰ

অনিৰ্বাণ দত্ত

সুখৰ ধাৰণা আৰু ভিত্তি ব্যক্তিভেদে পৃথক পৃথক যদিও সকলো মানুহেই সুখৰ সন্ধানত সদা-তৎপৰ৷ সুখী হ’বলৈ প্ৰতিজন মানুহৰ দুৰ্বাৰ আকাংক্ষা৷ সুখ-সম্ভোগ আৰু বিলাসিতাৰ খকত মানুহে উপৰ্যুপৰি কৰি গৈছে পৰৰ অন্যায়৷ আটাইতকৈ বেছি নিৰ্যাতিত হৈছে প্ৰকৃতি৷ আয়াসতে ধন-দৌলত গোটাই সাতপুৰুষৰ সুখ নিশাটোৰ ভিতৰতে আনি গুদামঘৰত জমা কৰি থোৱাৰ দুৰাকাংক্ষাৰ বাবে মানুহে নিৰ্বিচাৰে ভাঙিছে অৰণ্য, খহাইছে পাহাৰ, ভেটিছে নৈ, পুতিছে পুখুৰী৷ পানীত বিহ ঢালি মাছ ধৰিছে, বনৰীয়া পশু-পক্ষীৰ মঙহ খাবলৈ পাতিছে ছিটিকা, অধিক উৎপাদনৰ বাবে ঢালিছে ৰাসায়নিক সাৰ, পতংগ নিধনৰ বাবে ছটিয়াইছে কীটনাশক৷ ইয়াৰ পাছত কি হ’বগৈ বাৰু! চৰকাৰেও উন্নয়নৰ নামত উধাইমুধাই গছ-বন কাটি, পাহাৰ-পৰ্বত ভাঙি পৰিৱেশ খাস্তাং কৰিছে৷ বিকাশৰ নামত দশোদিশে বিনাশৰ জুই দপদপকৈ জ্বলাই দিছে৷ সুখৰ মুখ পিছে কোনেও দেখা নাই৷ ভোগবাদত পিষ্ট আৰু সমূলি যন্ত্ৰনিৰ্ভৰ আজিৰ মানুহবোৰ চূুড়ান্তভাবে অস্থিৰ আৰু উশৃঙ্খল৷ সাতেসোতৰই সমাজত অসূয়া-অপ্ৰীতি, অস্বাস্থ্যকৰ প্ৰতিযোগিতা, অভাৱ-অনাটন, ঈৰ্ষা-হিংসাৰ প্ৰকোপ বাঢ়িল৷ অচিন ৰোগে জনস্বাস্থ্যক দহিলে৷ দেশে বিকাশৰ উদ্দেশ্যত কোটি কোটি টকা ভাঙি ৰূপায়ণ কৰা আঁচনিবোৰ বৃহত্তম ক্ষতিৰ কাৰক হৈ উঠিল৷ তেনে আঁচনিবোৰৰ মূল্য ভৰিব লগা হ’ল প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে৷ ভাৰসাম্যহীন হৈ পৰিল বতৰ৷ অতিবৃষ্টি, অনাবৃষ্টি, শীত আৰু উষ্ণতাৰ প্ৰকোপ, ভূমিস্খলন, তীব্ৰ খৰাং, অচিন ৰোগৰ মহামাৰী আদিত ডুবি গ’ল দেশ৷ প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা বাঢ়িল৷ বন্য জীৱকুলৰে মানুহৰ সংঘাত তীব্ৰতৰ হ’ল৷ ২০১৬ চনৰ পৰা বিশ্বৰ বহু দেশে নিজ নিজ দেশত জলবায়ু জৰুৰীকালীনতা (climate emergency) ঘোষণা কৰিছে৷ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বজুৰি ব্যক্তিমনত থকা মানৱীয় মূল্যবোধ, সম্প্ৰীতি, সহনশীলতা ইত্যাদি গুণবোৰৰো চৰম অৱক্ষয় ঘটিল৷ গতিকে, বিশ্ব সভ্যতাৰ এনে মুহূৰ্তত মানুহে নিজৰ লগতে জগতৰ প্ৰকৃত বাস্তৱ উপলব্ধি কৰিব লাগে৷ খন্তেকীয়া সুখ-সমৃদ্ধিৰ মৰীচিকা খেদিবলৈ এৰি মানুহে পৃথিৱীখনক কেনেকৈ পৃথিৱী কৰি ৰাখিব পাৰি, সমাজত মনুষ্যত্ববোধ কিদৰে বৰ্তাই ৰাখিব পাৰি তাৰহে চিন্তা কৰিব লাগে৷ বসুধৈৱ কুটুম্বকম (পৃথিৱীৰ সকলো জীৱ এক পৰিয়ালৰ) —এই ধ্যান-দৰ্শনেৰে সমগ্ৰ জীৱ আৰু জড় জগতক আপোন বুলি গণ্য কৰি নিৰ্বাহ কৰাৰ কৌশল অনুসৰণ কৰাহে আজি জৰুৰী৷ এই সময় পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু বতৰৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ বাবে, প্ৰকৃতি আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সুৰক্ষাৰ বাবে সৰ্বস্তৰৰ ৰাইজে একমুঠে যুঁজাৰ সময়৷ এই যুদ্ধৰ কৌশল হ’ব— পাৰিপাৰ্শ্বিক সমস্যাবোৰৰ ভয়াবহতাৰ প্ৰতি জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা, প্ৰদূষণ ৰোধ কৰা, প্ৰকৃতি ধ্বংস বন্ধ কৰা, যুদ্ধ-বিগ্ৰহ পৰিহাৰ কৰা, নতুনকৈ বৃক্ষ ৰোপণ কৰা, অগতানুগতিক শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা, প্লাষ্টিক বৰ্জন কৰা, জনসংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ নতুন মূল্যবোধৰ বিকাশ ঘটোৱা ইত্যাদি৷ শিল্প, সাহিত্য, সংস্কৃতি, ৰাজনীতি, শিক্ষা, বাণিজ্য আদি সকলো সংগঠিত শক্তিক পৰিৱেশ তথা প্ৰকৃতি ৰক্ষাৰ যুঁজত নমোৱাটোৱেই বৰ্তমান আটাইতকৈ জৰুৰী কাম৷

কাব্য, কবিতা বা পদ-সাহিত্য অতি প্ৰাচীন কালৰ পৰা সৰ্বসাধাৰণ ৰাইজৰ হৃদয়স্পৰ্শী কলা হিচাপে পৰিগণিত৷ সমাজ সংস্কাৰ, ধৰ্ম প্ৰচাৰ, বীৰপূজা, ঈশ্বৰ উপাসনা, ইতিহাস সংৰক্ষণ আদি অনেক উদ্দেশ্যত কাব্যক ব্যৱহাৰ কৰি অহা হৈছে৷ পৰিৱেশ ৰক্ষা বা প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ বাবে কাব্যক ব্যৱহাৰ কৰিব লগা পৰিস্থিতি এটাৰ উদ্ভৱ পূৰ্বে হোৱা নাছিল৷ প্ৰাচীন পদ-সাহিত্য আৰু আধুনিক ৰোমাণ্টিক কাব্যই প্ৰকৃতিৰ গুণগান আৰু বিনন্দীয়া সৌন্দৰ্যকহে বৰ্ণনা কৰিছিল— যাক প্ৰকৃতি কবিতা বুলি আখ্যা দিয়া হয়৷ প্ৰকৃতি কবিতা এক উদযাপন, কিন্তু পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা এক বাধ্যবাধকতা৷ আমেৰিকাৰ কবি আৰু পৰিৱেশকৰ্মী জন শ্বপট’ৱে পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা সন্দৰ্ভত কৈছে— “পৰিৱেশ কবিতা পৰিৱেশগত হোৱাটো প্ৰয়োজন আৰু ই পৰিৱেশবাদী হোৱাটো প্ৰয়োজন। পৰিৱেশগত বুলি ক’লে মই প্ৰথমে বুজাব বিচাৰিছোঁ যে পৰিৱেশ কবিতা অ-মানুহ (non-human) প্ৰাকৃতিক জগতখনক কেন্দ্ৰ কৰি হ’ব লাগিব৷ ই সম্পূৰ্ণৰূপে বা আংশিকভাৱে বা কোনোবা নহয় কোনোবা প্ৰকাৰেও হ’ব পাৰিব, কিন্তু অকৃত্ৰিমভাবে হ’ব লাগিব, কেৱল ৰূপকভাৱে নহয়। পৰিৱেশ কবিতা এক প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃতি কবিতা হ’লেও কিন্তু প্ৰকৃতিৰ উপাদান গছ-লতা, পশু-পক্ষী, নৈ-নিজৰা, পৰ্বত-পাহাৰৰ নাম উল্লেখ থাকিলেই সি পৰিৱেশ কবিতা হৈ নপৰিব৷ অৰ্থাৎ পৰিৱেশজনিত নিত্যনতুন সমস্যাবোৰৰ সমাধান আৰু বিশ্বপৰিৱেশৰ সৰ্বাত্মক উন্নয়নৰ চিন্তা কবিতাবোৰত থাকিব লাগিব৷” আজিৰ পৰিৱেশৰ কেউটা উপাদান (মাটি, পানী, বায়ু, তাপ/পোহৰ, শব্দ)ৰ চৰম অৱক্ষয়ৰ কালত অৱক্ষয়ৰ ভয়াৱহতাক কবিতাই দাঙি ধৰাৰ আৱশ্যক হৈছে আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে পাঠকক প্ৰণোদিত কৰিব লগা হৈছে৷ গতিকে, পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাৰ প্ৰসংগটো সাহিত্যৰ একেবাৰে সন্মুখলৈ আহি পৰিল৷ অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাক জনপ্ৰিয় কৰিবলৈ খাটি থকা কবি প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতীয়ে পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাৰ অৰ্থ লিখিছে যে— “পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাই পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ সংকট আৰু তাৰপৰা উত্তৰণৰ কথা কয়। শংকৰদেৱৰ দিনত কল-কাৰখানা, ইন্ধনচালিত যান-বাহন, এচি, কীটনাশক ঔষধ, ৰাসায়নিক সাৰ, প্লাষ্টিক এইবোৰ নাছিল। পাৰিপাৰ্শ্বিক ভাৰসাম্য নষ্ট, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি, বনাঞ্চল হ্ৰাস, ওজন স্তৰত ফাট এইবোৰ একেবাৰে শেহতীয়া সংকট। পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা হ’ল এই সংকটবোৰৰ প্ৰতি সজাগ সঁহাৰি। এই সমস্যাবোৰ পোন্ধৰ-ষোল শতিকাত উদ্ভৱ হোৱা হ’লে শৰৎ বৰ্ণন বা বৰ্ষা বৰ্ণন ৰচনা কৰা শংকৰদেৱেও নিশ্চিতভাৱে পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা লিখিলেহেঁতেন!”  বিশিষ্ট কবি আৰু সমালোচক ড° আনন্দ বৰমুদৈয়ে পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাক পৰিৱেশতন্ত্ৰত গুৰুত্ব দি লিখা কবিতা বুলিছে৷ পাৰিপাৰ্শ্বিকতা বা পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ প্ৰতি সজাগতা পোনতে ৰোমাণ্টিক কবিৰ মাজতেই প্ৰকাশ পাইছিল বুলি উল্লেখ কৰি তেওঁ অসমীয়া কবিতাৰ প্ৰসংগত পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ সচেতনতা ৰোমান্টিক কবিতাৰো বহু শতিকাৰ আগতে শংকৰদেৱৰ কবিতাত সহজেই বিচাৰি পাব পাৰি বুলিছে৷

পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা বিশ্ব সাহিত্যত এক নতুন ধাৰা। পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাই মানুহ আৰু অ-মানৱ (non-human) জগতৰ মাজৰ সম্পৰ্কক নতুনকৈ বিশ্লেষণ কৰিছে৷ পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাই সমকালৰ কবিসকলৰ পৰা ক্ৰমউত্থিত পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আন্দোলনটোলৈ নৈতিক সমৰ্থন আৰু সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ বিচাৰিছে। প্ৰকৃতি সুৰক্ষা আন্দোলনত পশ্চিমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা ইতিমধ্যেই বহু খোজ আগবাঢ়িল৷ বিংশ শতিকাৰ সত্তৰ দশকত পাৰিপাৰ্শ্বিক সমীক্ষা তত্ত্বৰ উদ্ভৱ কালৰ পিছৰ পৰাই পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা ৰচনাৰ বাট মুকলি হয়৷ পাৰিপাৰ্শ্বিক সমীক্ষা (Ecocriticism) পৰিভাষাটো প্ৰথম ব্যৱহাৰ কৰিছিল আমেৰিকান সমালোচক উইলিয়াম ৰুকাৰ্টে ১৯৭৮ চনত তেওঁৰ ‘লিটাৰেশ্যাৰ এণ্ড ইকলজি : এন এক্সপেৰিমেণ্ট ইন ইকক্ৰিটিচিজিম’ ৰচনাখনত৷ শেহতীয়াকৈ, বিশ্বৰ বিভিন্ন ভাষাত পাৰিপাৰ্শ্বিক উপন্যাস (eco-fiction), জলবায়ু উপন্যাস (climate fiction), পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা (ecopoem) আদি লিখা হৈ আছে৷

অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবি আৰু কবিতাৰ সংগঠিত প্ৰয়াস অতিসম্প্ৰতিহে গঢ় লৈ উঠিছে৷ ডিব্ৰুগড়ৰ কবিতা অধ্যয়ন গোটৰ উদ্যোগত ২০২১ চনৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস(৫জুন)ৰ দিনা বিয়লি ৩-৩০ বজাৰ পৰা কবিতা আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক সমীক্ষা বিষয়ক বক্তৃতা আৰু আমন্ত্ৰিত কবিৰ কবিতা পাঠৰ এখন ৱেব সন্মিলন অনুষ্ঠিত হৈছিল৷ অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা বিষয়ক এইখনেই সৰ্বপ্ৰথম সভা আছিল৷ সন্মিলনখনিৰ প্ৰধান বক্তা আছিল বিশিষ্ট কবি, সমালোচক হৰেকৃষ্ণ ডেকা আৰু ড°আনন্দ বৰমুদৈ৷ কুৰিগৰাকীমান কবিয়ে সেই দিনা পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা পাঠ কৰিছিল৷ ইয়াৰ পাছত ২০২২ আৰু ২০২৩ বৰ্ষৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসৰ দিনাও একেধৰণৰ কাৰ্যসূচী তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰিছিল৷ কবিতা অধ্যয়ন গোট আৰু Poetry without Fear নামৰ দ্বিভাষিক (অসমীয়া আৰু ইংৰাজী) আলোচনীখনে যুটীয়া উদ্যোগত পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাক জনপ্ৰিয়কৰণৰ বাবে পৰিকল্পিতভাবে কামবোৰ কৰি আছে৷ আনহাতে, ২০২৩ চনৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসত অনুষ্ঠিত ৱেব সন্মিলনখন উদ্বোধন কৰিছিল ড°আনন্দ বৰমুদৈয়ে৷ বক্তৃতা দান কৰিছিল ড°কল্যাণ ভূঞা (বিষয়— Planet of the Humans) আৰু ড° মৃদুল বৰদলৈয়ে (বিষয়— Mapping the Environmental Turn in contemporary Assamese Poetry)৷ আমন্ত্ৰিত কবি হিচাপে পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা পাঠ কৰিছিল— হৰেকৃষ্ণ ডেকা, শ্বৰীফা খাতুন চৌধুৰী, অনুভৱ তুলসী, নীলিম কুমাৰ, লুটফা হানুম চেলিমা বেগম, নীলিমা ঠাকুৰীয়া হক, ৰাজীৱ বৰা, পংকজ গোবিন্দ মেধি, সত্যজিৎ গগৈ, অনিৰ্বাণ দত্ত আদিয়ে৷ ৱেব সন্মিলনখন পৰিচালনা কৰিছিল প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতীয়ে ৷ সি যি হওক, অতিসম্প্ৰতি অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাৰ অগ্ৰণী কবি প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতীৰ নিৰলস প্ৰচেষ্টাত সংকলিত হৈ ওলাল অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাৰ প্ৰথমখন সংকলন— অসমীয়া পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতা৷ ২০৬ পৃষ্ঠাৰ সুন্দৰ পকাবন্ধা পুথিখনত ৫৭ গৰাকী ন-পুৰণি কবিৰ মুঠ ৯৩টা পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাই ঠাই পাইছে৷ ইয়াৰ উপৰি পুথিখনৰ শেষৰ ফালে ‘সংযোজন’ শীৰ্ষক এক অংশত চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাৰ দুটা, পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা, নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈ, ভৈৰৱচন্দ্ৰ খাটনিয়াৰ, ভূপেন হাজৰিকা আৰু ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াৰ একোটাকৈ মুঠ সাতটা প্ৰকৃতি বিষয়ক কবিতা সংযোজিত হৈছে৷ পুথিখন প্ৰকাশ কৰিছে ৰাজ্যৰ সম্ভ্ৰান্ত পুথি প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান অসম পাব্লিচিং কোম্পানীয়ে ৷ পুথিখনৰ আগকথা লিখিছে বিশিষ্ট কবি আৰু সমালোচক তথা ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত অধ্যাপক ড°আনন্দ বৰমুদৈয়ে ৷ ড° বৰমুদৈয়ে তেওঁৰ মননশীল আগকথাত কৈছে, “এই কবিতাৰ সংকলনখনে সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতাই কেঁকুৰী এটা ঘূৰাৰ ইংগিত দিছে।” সাহিত্য সমালোচক তথা ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক ড°মৃদুল বৰদলৈৰ ‘Situating the Environmental Turn in Contemporary Assamese Poetry’ নামৰ এখন মূল্যবান ৰচনাও পুথিখনৰ প্ৰাৰম্ভতে পাঠকসকলে পঢ়িবলৈ পাব৷ সমসাময়িক অসমীয়া কবিতাত পাৰিপাৰ্শ্বিক কবিতাৰ অৱস্থা কেনেকুৱা আৰু অৱস্থান ক’ত সেইখিনি কথা লেখকে ৰচনাখনত পৰিষ্কাৰকৈ দেখুৱাইছে৷ পুথিখনৰ একেবাৰে শেষত সম্পাদকে বৰ্ণৰ ক্ৰম অনুযায়ী কবিসকলৰ একোটা চমু পৰিচয় দাঙি ধৰিছে৷

অনিৰ্বাণ দত্ত হাৱাজান নিবাসী এগৰাকী লেখক আৰু কবি৷

Life is an art

Nirmalprabha Bordoloi

The sculpture 
Bestowing form 
To a block of stone
Needs to remain bemused
By its own beauty
Needs to address 
Humanity.

Life
Is greater than
Death.

Translated by Krishna Dulal Barua

Nirmalprabha Bordoloi (b.1933-d.2004) was an Indian poet, lyricist and folklorist of Assam.

Krishna Dulal Barua is a prominent translator and writer based in Nagaon, Assam. He received the Katha Award for translation in 2005.

Click here for the original Assamese poem.

Kavita

By Lakshminath Bezbaroa

A song of sorrow, a sad melody ;
A sigh in distress, rolling tears;
A black line of mourning, desire of the  thirsty;
The heartbreaking sob of a widow.
Happiness as a sudden glint of smile;
Sweet smell emanating from a rose, 
Flash of lightning revealing a moment;
Soothing moonlight and cascading water, 
The soul of the lyre flies and sings;
The flute on the branch softly murmurs, 
Graceful modesty of a woman so sweet, 
The half articulated words of a child divine.
A beautiful maid's face sweating in shyness, 
The jasmine bathed in morning dews.
The unsmelt keteki's golden pollen;
Vrindaban driven mad by Koliya's lyre.
Nature's desire is beauty coloured, 
Poetry is what a poet's imagination conceives.

Translated by Ananda Bormudoi

Click here to read the original Assamese poem

Lakshmiath Bezbaroa (b. 1864-d. 1938) was a renowned poet, novelist, playwright and satirist of Assam.

Obituary : Rabindra Sarkar

Dr Ananda Bormudoi

Rabindra Sarkar’s (1941-2023) demise is indeed a great loss for Assamese literature. He was one of those poets who provided vitality to the stream of poetry for the people. He has quite a few collections of poems like Britta Bhangar Samay; Kalantarar Kabita; Sattarar Padatik; Tumi Mok Sparsha Kara; Nijan Ratir Sabda and Dhuliyari Bharir Sanch. The poet won Sahitya Akademi award for poetry in 2017. His poems are lyrics in so far as they express a mood, a feeling or a thought with emotional intensity. The poet is concerned with the plight of the suffering masses like some other progressive poets. Sarkar is not simply expressing political beliefs in slogans. He knows the art of making poetry. Instead of describing situations and stating facts, he builds images which are complexes of thoughts and emotions. His poems from that point of view, are not personal utterances. The poet believes that a poem is not an autotelic verbal structure but a weapon that can change society. His images are drawn from nature and our familiar day to day life. Rabindra Sarkar is a poet who talks to the suffering people through his poems. As a poet he is loved by the people and he will be remembered.

Nature

By Chandrakumar Agarwala

The flower-bud that bloomed
Wafting fragrant streams of love
        Dropped and withered away.

The honey-sucker of flowers,
A mad bumble-bee
        Just keeps rambling round and round.

Its inebriation of the heart
In flight all around
        Disappeared too with sprinklings.

What ensued after remained unknown
The marks and memories melted away
        Nature only remained as before!

[Translated by Krishna Dulal Barua]

Click here to read the original Assamese poem

Chandrakumar Agarwala (b.1867-d.1938)) was a notable Assamese poet and journalist.

Krishna Dulal Barua is a prominent translator and writer based in Nagaon, Assam. He received the Katha Award for translation in 2005. He can be reached at kd_barua2008@rediffmail.com

Rise Young Blood, Rise

By Ambikagiri Raichoudhury

Rise young blood, rise today, rise,
Rise with a volcanic eruption --
Break the nodes of indolence into dust
Covering the earth with the flow of work.
Rise young blood, rise today, rise,
Rise quaking both heaven and earth,
Slaying the nation's woes and indigence,
The stains of bondage in the alleys of disgrace.
Rise young blood, spilling your spates of blood,
Immersing the numbness of the nation,
Let the golden ragas bubble up
With the thriving of greenery upon the earth.
Rise young blood holding in your lightning-fist
The hammer that crushes and rebuilds,
Let all hypocrisy in the name of nation-building
Fly away pounded into dust.

Translated by Krishna Dulal Barua

Click to read the original Assamese poem.

Ambikagiri Raichoudhury (1885–1967) was an Assamese poet, song writer, playwright and freedom fighter of India.

Krishna Dulal Barua is a prominent translator and writer based in Nagaon, Assam. He received the Katha Award for translation in 2005.

কবিতাৰ চৰ্চা একে সময়তে ভাষাটোৰো চৰ্চা

ৰুদ্ৰ সিংহ মটক

ৰুদ্ৰ সিংহ মটক
এজন শিক্ষিত ব্যক্তি হিচাপে কবিতাৰ সৈতে আপোনাৰ সম্পৰ্কটো কেনে ধৰণৰ?
কবিতা মূলতঃ আত্মবোধৰ বীজ-বৰ্ণমালা। চৌপাশৰ পৃথিৱীখনৰ লগতে নিজৰ ভিতৰৰ অচিন জগতখনৰ স’তে মুখামুখি হ’বলৈ শিকায় কবিতাই। মাথোঁ আত্মবোধৰে নহয়, ই প্ৰসাৰিত বিশ্ববোধৰো বীজ-বৰ্ণমালা। সাহিত্যৰ আনবোৰ সংৰূপৰ দৰে কবিতাৰ স’তেও মোৰ সম্পৰ্ক আত্মিক বুলি ক'বলৈ ভাল পাম। আধুনিক জটিল জীৱন-প্ৰৱাহ আৰু আধুনিক শিক্ষাৰ বিশাল পৰিধিয়ে শিল্প-কলা-সাহিত্যৰ প্ৰতিটো শাখাকে সামৰি লোৱা পৰিলক্ষিত হয়। কাব্যৰ দৰেই শিক্ষাৰ লক্ষ্যও এজন ব্যক্তিৰ আত্মিক সত্তাৰ, সুপ্ত প্ৰতিভাৰ সৰ্বতোমুখী বিকাশ। আত্মিক বুলি কওঁতে বৌদ্ধিক প্ৰজ্ঞা আৰু জীৱনসত্যৰ উপলব্ধিৰে ভিতৰি ভিতৰি জাগ্ৰত, প্ৰবুদ্ধ, সংস্কৃতিবান (cultured) আৰু সমাজদৰ্শী এক পৰিপূৰ্ণ মানৱিক সত্তাৰ কথাকে ক'ব খুজিছোঁ। তেওঁ প্ৰখৰ মেধা, কল্পনাশক্তি আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিসম্পন্ন এজন কবিও হ'ব পাৰে অথবা উচ্চ মানৰ কবিতাৰ চমজদাৰ পাঠকো হ'ব পাৰে। কিন্তু আজিৰ ভোগবাদী বিশ্বত কবি এজন বাস্তৱিকতেই তেনে এক মহৎ মানৱীয় সত্তাৰ অধিকাৰী হোৱাটো সম্ভৱ জানো? হয়তো সম্ভৱ হ'বও পাৰে। এইখিনিতে ৱৰ্ডছৱৰ্থে আগবঢ়োৱা কবিৰ সংজ্ঞাৰ একাংশ উদ্ধৃত কৰিছোঁ—"He is a man speaking to men; a man, it is true, endowed with more lively sensibility, more enthusiasm and tenderness, who has greater knowledge of human nature, and a more comprehensive soul, than are supposed to be common among mankind." (লীৰিকেল বেলাডছ, ২য় স্ংস্কৰণ)

মহাকবি শ্বেইক্সপীয়েৰৰ নাটকত হেমলেটৰ এটি উক্তিত চিৰ সুন্দৰ, চিৰ বিকশিত সেই মানৱায়তন প্ৰতিফলিত হৈছে এনেদৰে— "What a piece of work is man! How noble in reason! How infinite in faculties! In form and moving, how express and admirable! In action how like an angel! In apprehension, how like a god! the beauty of the world! The paragon of animals!" জীৱনৰ পূৰ্ণতাৰ সাগৰতীৰত থিয় দি তেৱেঁ গুৰু—আমাৰ দৃষ্টি, স্বপ্ন আৰু সৃষ্টিৰ ভিতৰে-বাহিৰে; বাৰে বাৰে সকীয়ায় আমাক— "সত্য যি সুন্দৰ যাৰ অনন্ত যৌৱন/ তাৰেই বুকুত মই পাতিম কানন।" এক বৌদ্ধিক ৰেনেছাঁৰ বাস্তৱ প্ৰয়োজনত বিদ্যায়তনিক শিক্ষাৰ যিদৰে প্ৰয়োজন, সেইদৰে কবিতাৰ দৰে বিশ্বজনীন সংস্কৃতিৰ চৰ্চা-অনুশীলনো সমানেই অপৰিহাৰ্য। অৱশ্যে ইয়ো এক মন কৰিবলগীয়া সত্য যে সমাজত গঢ়ি উঠা কাব্যপ্ৰেমীৰ বৌদ্ধিক, সাংস্কৃতিক পৰিমণ্ডল এটাইহে ন ন কবিপ্ৰতিভাৰ জন্ম দিব পাৰে। আৰু এটা কথা এইখিনিতে কৈ থোৱাটো ভাল হ'ব। কবিতাৰ চৰ্চা একে সময়তে আমাৰ ভাষাটোৰো চৰ্চা। সেয়ে কবিতা অনুৰাগী পাঠক আৰু নিষ্ঠাবান অনুশীলনকাৰীৰ সংখ্যা যিমানেই বাঢ়ে সেয়া ভাষা-জননীৰ লগতে জাতিটোৰ বাবেও মঙ্গল। বোধহয় এই একেটা কাৰণতে মই বাৰে বাৰে হৃদয়ৰ ভাষা কবিতাৰ প্ৰেমত পৰোঁ। কবিৰ দৰেই নিয়ত সন্ধান কৰোঁ "এ ব্ৰেভ্ নিউ ৱৰ্ল্ড"—এখন মুক্ত মানুহৰ পৃথিৱী ।


আপুনি কবিতা কিয় পঢ়ে?
সাহিত্য, সংগীত, নাটক, কবিতা—এনেবোৰ সুকুমাৰ কলাৰ অধ্যয়নে পাঠকচিত্তৰ মনোৰঞ্জনৰ লগতে বৌদ্ধিক মানসিক উৎকৰ্ষ সাধন কৰে। দাৰ্শনিক ফ্ৰেন্সিচ বেকনেও কৈছে—"Studies serve for delight, for ornament and for ability…" দীপ্ত জীৱন-জিজ্ঞাসা, প্ৰখৰ সমাজ-চেতনা আৰু প্ৰসাৰিত বিশ্ববোধেৰে মহিমান্বিত হোৱাটোৱেই সভ্য আৰু সংস্কৃতিপৰায়ণ লোক এজনৰ জীৱনৰ মূল ব্ৰত। হৃদয়বৃত্তিৰ পৰিৱৰ্তন, পৰিৱৰ্ধন, যুক্তিবোধ (rationality) আৰু মানৱিক চৈতন্যৰ পৰিপুষ্টিৰ বাবেই মই প্ৰায় নিয়মীয়াকৈয়ে গল্প, কবিতা পঢ়োঁ। গ্যেটেৰ দৰে মোৰো ক'বৰ মন যায়— "Green is the eternal tree of life." নপঢ়িলে মোৰ ভিতৰৰ সেউজীয়া গছজুপি যেন ক্ৰমশঃ শুকাই য়ায়। সেই গছজুপিৰ শিপাবোৰ সেউজীয়া কৰি ৰখাৰ আত্মিক তাগিদতে দুশাৰী পঢ়োঁ, দুশাৰী লিখোঁ। কবিতা নপঢ়াকৈ যিদৰে থাকিব নোৱাৰোঁ নিলিখাকৈ থকাও যেন অসম্ভৱ। পঢ়া-লিখাটো মোৰ বাবে যেন শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ দৰেই অপৰিহাৰ্য। আৰু এটা কথা। এই মৰতত জীৱন বিপদসংকুল এক অনিশ্চিত যাত্ৰা। দুখ-শোক-হুমুনিয়াহ আদি জীৱন-মৰুভূমিৰ হেজাৰ ধুমুহা জয় কৰিবলৈকো কবিতা অন্তৰৰ শকতি হ’ব পাৰে। এন্ধাৰ বাটৰ এগছি চাকি হ'ব পাৰে। বাস্তৱিকতে সুন্দৰ এক সাংস্কৃতিক শক্তি এই কবিতা। আমাৰ দৃষ্টিত ধ্ৰুপদী বিশ্বসাহিত্যৰ লগতে জীৱনঘনিষ্ঠ মহৎ মূল্যবোধ আৰু বিশ্বজনীনতাৰে বিধৃত সাৰস্বত কাব্যশিল্পৰ চৰ্চা-অনুশীলন-গৱেষণা এটা চহকী জাতিৰ উন্নত শিক্ষাব্যৱস্থাৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ হোৱা উচিত। কিয়নো যি লোক এজন প্ৰকৃত দেশপ্ৰেমিক, তেওঁ একেসময়তে বিশ্ববীক্ষাৰে মহীয়ান এগৰাকী যথাৰ্থ বিশ্ব নাগৰিক। লগতে কওঁ মানৱ জাতিক, মানুহৰ জটিল, ৰহস্যময় বিচিত্ৰ হৃদয়বৃত্তিৰ সম্যক জ্ঞান লাভৰ বাবেও আমি কবিতা নামৰ বোধিদ্ৰূমজোপাৰ কাষ চাপিব লাগিব। আৰু খুব সচেতনভাৱেই উৰ্বৰ হৃদয়ৰ চিৰহৰিৎ শস্যৰাজীৰ স'তে, আত্মাৰ গহনৰ আৱেগিক, আনুভৃতিক জোনাক-জোৱাৰৰ জগতখনৰ স'তেও অন্তৰৰ সংযোগ স্থাপন কৰিব লাগিব। ইয়ো হয়তো আমাৰ সময়, সমাজ, সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ আত্মাৰে চিৰন্তন দাবী। নোবেল বিজয়ী কবি উইছলাৱা ছিমবৰ্স্কাৰ কবিতাৰ দুটা পংক্তি এইখিনিতে প্ৰণিধানযোগ্য—"At the cost of untold losses—a poem, a sigh./I reply with a whisper to a thunderous calling."


কেনে ধৰণৰ কবিতাই আপোনাক তৃপ্তি দিয়ে?
কবিতা পৰমাণুসূক্ষ্ম বিপুল জীৱনানুভৱ। ই হৃদয়স্তনিত স্মৃতি, কল্পনা বা মৰ্মৰিত অভিজ্ঞতাৰ নিৰ্লোভ শব্দচিত্ৰ। সহজ আনন্দ বা ক্ষণিকৰ তৃপ্তিয়েই মোৰ কাব্যপাঠৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য হ'ব নোৱাৰে। আনে সততে নপঢ়া কবিতা মই পঢ়োঁ। আনে নোযোৱা বাটেৰে মই আগবাঢ়িব খোজোঁ। ‘The Road Not Taken’ৰ কবি ৰবাৰ্ট ফ্ৰষ্টৰ দৰে-- সহজ নহয়, কোনো কঠিন, বিপদসংকুল যাত্ৰাৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্তৰ কৌতুহল আৰু বিৰল আনন্দহে মোৰ আত্মিক অভীপ্সা। "Two roads diverged in a wood, and I /I took the one less traveled by,/ And that has made all the difference." মোৰ জীৱনচেতনাক স্পৰ্শ কৰা, হৃদয়ৰ মৰ্মমূল জোঁকাৰি যোৱা বিষাদঘন কবিতাবোৰ বাৰে বাৰে পঢ়োঁ। এনে কবিতাৰ স্ৰষ্টা শ্বেলীয়ে লিখিছে— "Our sweetest songs are those that tell us of saddest thoughts." জীৱন সম্পৰ্কে ডাঙৰ সত্যটো হ'ল যাপন কৰিব জানিলে বিষাদ বা শূন্যতাও হ'ব পাৰে সুন্দৰৰ বুকুৰ ফুলাৰ মন্ত্ৰ—নতুন সৃষ্টিৰ আবাহনী। মনত পৰে নৈৰাশ্যৰ ক'লা মেঘৰ বিষয়ে কবিগুৰুৱে যে কৈছিল— "Clouds come floating into my life, no longer to carry rain or usher storm, but to add color to my sunset sky." চিলিৰ কবি নেৰুডাৰ প্ৰেমৰ কবিতাবোৰ নপঢ়াকৈ কেনেকৈ থাকোঁ? সেইবোৰ যেন বসন্তৰ তৰা-কুঁহি; তেজ আৰু জোনাক নিগৰা মোৰ কলমৰে কবিতা। সদায়েই নতুন, সদায়েই আপোন। হ'লেও কওঁ মোক দীপ্ত, গভীৰ, চিৰনতুন এক আধুনিক ভিছন প্ৰদান কৰিব পৰা সকলো ধৰণৰ কবিতাই মোৰ প্ৰিয়। আনহাতে সততে ছিৰিয়াছ— sublime প্ৰকৃতিৰ কবিতাবোৰ মোৰ সত্তাৰ যেন বহু ওচৰৰ। সেয়ে নৱকান্ত পঢ়োঁ; অৱশ্যে তেওঁৰ ‘ৰত্নাকৰ’ বা ‘সম্ৰাট’ কবিতাতকৈ  ‘ৰাৱণ’ মোৰ অধিক প্ৰিয়। নকৈ নোৱাৰোঁ তৃপ্তি নহ'লেও কিবা এক সংশয়বোধ আৰু অতৃপ্তিৰ শিহৰণেৰে মানসমণ্ডল জাগ্ৰত কৰা শইকীয়া ছাৰৰ মিত-ভাষবোৰ পঢ়াৰ সময়ত মই মাথোঁ বিস্ময়াভিভূত হওঁ আৰু বোবাৰ দৰে বিৰবিৰাওঁ : কি আশ্চৰ্য সুন্দৰ এই নিৰ্লোভ শব্দশিল্প! "ৰজাৰ দৌল ভাঙিব পায় নে নাপায় নাজানো/মোৰ হ'লে দেওলগা হাত।" বুকুৱে বুকুৱে জুই মেলি দিব পৰা এনে এফাকি বাৰুদভৰা কবিতা সম্ভৱতঃ বিশ্বসাহিত্যতে পাবলৈ নাই। খলিল জিব্ৰানৰ প্ৰফেট বাৰে বাৰে পঢ়িলেও দেখোঁ হেঁপাহ নপলায়। আৰু কেতিয়াবা শিতানত থৈ বাৰে বাৰে গুণগুণাওঁ হৃদয়ৰ নক্ষত্ৰমণ্ডলী আন্দোলিত কৰিব পৰা নাজিম হিকমতৰ দৰে বিদ্ৰোহী কবিৰ দেশাত্মবোধৰ কবিতা—যাৰ প্ৰতিটো শাৰীতে খোদিত যুদ্ধমগ্ন সৈনিকৰ আত্মবলিদানৰ মহত্ত্বম আকাংক্ষা–

মইতো মৰিব বিচৰা নাই, ভাই
যদি মোক হত্যা কৰা হয়—মই জানো
মই তোমালোকৰ মাজতেই জীয়াই থাকিম,
জীয়াই থাকিম আৰাঁগৰ কবিতাত—যিটো শাৰীত
তেওঁ  সুন্দৰ দিনৰ কথা কৈছে—
মই জীয়াই থাকিম পিকাছোৰ বগা কপৌত—

ৰবছনৰ গানত—সকলো মহত্ত্বম জীৱন ভাৱনাৰ মাজত
মই জীয়াই থাকিম।

কবিতা হ'ব পাৰে কুশল বাৰ্তা, জীৱন জগোৱা গান। মুহূৰ্তৰ উত্তেজনা মুগ্ধ অভিসাৰৰ বিপৰীতে হৃদয়ৰ মৰ্মমূল কঁপাব পৰা, জীয়া আৱেগ সঞ্চাৰ কৰিব পৰা বৌদ্ধিক আলোড়ন যেন মোৰ কাব্যপাঠৰ অন্যতম উদ্দেশ্য। আৰু কি আচৰিত! কেতিয়াবা এনে পবিত্ৰতম মুহূৰ্তত ময়ো হয়তো ক'ব নোৱাৰাকৈয়ে ভিতৰি ভিতৰি কবি হৈ উঠোঁ, আৰু মোৰ কলমৰ ৰক্তোজ্জ্বল জৰায়ুত গৰ্ভস্থ হয় এটি বা দুটি ধান-সোণালী কবিতাৰ স্তৱক। ইয়ো হয়তো মোৰ ব্যাকুল প্ৰাণৰ সৃষ্টিৰ সাধনা, মোৰ ভালপোৱাৰ প্ৰাৰ্থনাৰ পৰম প্ৰাপ্তি ।


সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতা সম্পৰ্কে আপোনাৰ ধাৰণা কি?
সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতা বুলিলে আমি সত্তৰ, আশী আৰু নব্বৈ দশকৰ আধুনিক অসমীয়া কবিতাৰ চহকী ঐতিহ্যৰ কথাকে ক'ব লাগিব। ইয়াৰ পিছৰ দশক দুটাৰ সৃষ্টিৰাজী আমি অতিসাম্প্ৰতিক কবিতাৰ শাৰীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰোঁ। হীৰেন ভট্টাচাৰ্য, নীলমণি ফুকন, হৰেকৃষ্ণ ডেকা, সনন্ত তাঁতি, জ্ঞান পূজাৰী, ৰবীন্দ্ৰ বৰা, শংকৰ শইকীয়া আদি অগ্ৰজসকলে সাম্প্ৰতিক কবিতাৰ ধাৰাটোক নতুন ৰং-ৰূপ, তেজ-বীৰ্যৰে এক গতিশীলতা দান কৰিছে। তেওঁলোকে ভালকৈয়ে বুজি পায় আধুনিক কবিতা আলাসতে লিখা নাযায়। ই কৰ্ষণৰ শইচ। জুই আৰু জোনাকৰ, হৃদয় আৰু মগজুৰ ৰসায়ন। একে বহাতে, একে উশাহতে লিখা কবিতা এটাৰ ফৰ্ম, বা ভাবমণ্ডলত আধুনিক কবিতাৰ শৈলী কিম্বা শিল্পগুণ বিচৰাজন বহু সময়ত হতাশ হোৱাটোৱেই হয়তো স্বাভাৱিক। কেৱল আৱেগৰ আধাৰত লিখা কবিতা এটাৰ আবেদন নিমিষতে জ্বলি নুমাই যোৱা ধানখেৰৰ জুইৰ দৰেই ক্ষণিক, অস্থায়ী। মোৰ বিশ্বাস কবিৰ নিজা প্ৰজ্ঞা, ভাষাৰ কালিকা, ইতিহাসবীক্ষা আৰু সাধনাৰেহে সম্ভৱ সাৰস্বত প্ৰমূল্যৰে বিধৃত বিশ্বজনীন সৃষ্টি। জ্ঞানপীঠ বঁটা বিজয়ী কবি নীলমণি ফুকনে আজন্ম সাধনাৰে, বাছকবনীয়া সাৰস্বত সৃষ্টিৰে সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতাক পৰমায়ু দান কৰিলে। হীৰেন ভট্টাচাৰ্যৰ কলমৰ সুগন্ধি পখিলা আজি অসমীয়াৰ ঘৰে ঘৰে। প্ৰেম-ভালপোৱা, মানৱতাবোধৰ লগতে ৰাজনৈতিক চেতনাৰ আধাৰত ৰচিত তেওঁৰ এমুঠিমান কবিতা গণচিন্তা আৰু গণ আন্দোলনৰো শক্তি হ'ব পাৰে–"বেশ্যান্তৰিত শাসক স্বভাৱদোষত স্ফীতোদৰ বণিকৰ ক্ৰীতদাস/ সন্ন্যাসে শোভা কৰে জানো কবিক/কলম যাৰ জাগৰ তৰোৱাল?" সনন্ত তাঁতিয়ে নতুন পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰে, সমাজবাদী চহকী শিল্পবীক্ষাৰে সংগ্ৰামী চেতনাক স্পন্দনশীল এক নান্দনিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰিলে। নীলমণি ফুকন, হীৰেন ভট্টাচাৰ্য, জ্ঞান পূজাৰী, সনন্ত তাঁতি, সমীৰ তাঁতীৰ দৰে অগ্ৰজসকল অতিসাম্প্ৰতিক কবিকুলৰ বাবে সংগ্ৰাম আৰু ৰূপান্তৰৰ আৰ্হিস্বৰূপ হ'ব পাৰে। অৱশ্যে আমি পাহৰিলে নহ'ব সাৰ্থক সৃষ্টিৰ বাবে কোনো চমু বাট নাই। আমাক লাগিব কবিতাৰ মহত্ত্ব, সাৰৱত্তা আৰু ঐতিহ্যৰ প্ৰতি গভীৰ ভালপোৱাৰ লগতে অনলস অধ্যয়ন, অনুশীলন আৰু ঐকান্তিক সাধনা।


কবিসকলৰ প্ৰতি আপোনাৰ কি আহ্বান?
কবি মূলতঃ স্ব-শিক্ষিত—"emotionally educated." ডেভিড হাৰ্বাৰ্ট ল'ৰেন্সে সমাজমানৱ হিচাপে কবিৰ চহকী বোধ আৰু ব্যক্তিত্ব সন্দৰ্ভত এনেকৈ মন্তব্য কৰিছে—"And a man who is emotionally educated is rare as a phoenix." স্বাভাৱিকতে ই স্ব-শিক্ষিত, গভীৰ দূৰদৃষ্টিসম্পন্ন কবিসকলৰ প্ৰতি আমাৰ দৰে নিতান্তই সাধাৰণজনৰ বিশেষ কিবা আহ্বান থাকিব পাৰে বুলি ভাবিবলৈ টান পাইছোঁ। 

সকলো গতি অগ্ৰগতি বা প্ৰগতি নহয়। মানুহৰ সমাজ, সংস্কৃতি আৰু সভ্যতা আজি এশ এবুৰি সংকটৰ আৱৰ্তত। এনে সময়ত আমি কবিসকলে আমাৰ সৃষ্টিৰ মাজেৰে চিৰন্তন মানৱীয় প্ৰমূল্যৰাজী তুলি ধৰিব লাগিব। তাকে কৰিবলৈ হ'লে আমাৰ জীৱনদৃষ্টি সূক্ষ্ম, গতিশীল আৰু প্ৰসাৰিত হ'ব লাগিব। আমাৰ  শিল্পদৃষ্টি সমাজবাস্তৱ আৰু ইতিহাসবীক্ষাৰে সম্পৃক্ত আৰু উদ্ভাসিত হ'ব লাগিব। বিপ্লৱী কবি জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই অন্তৰ্সংস্কৃতিৰে আলোকিত এক মহাসাত্ত্বিক সভ্যতাৰ কথা কৈছিল। সমতা আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ আধাৰত প্ৰতিষ্ঠিত এখন শিল্পীৰ পৃথিৱীৰ সপোন দেখিছিল তেওঁ। আমি কবিসকলে কবিৰ মুক্ত এখন পৃথিৱীৰ সপোন দেখিব পাৰোঁ, যিখন পৃথিৱীত মানুহ আৰু মানুহৰ মাজত জাতি, গোষ্ঠী, ভাষা, ধৰ্মগত সংকীৰ্ণতা কিম্বা ভেদভাব নাথাকিব। ৰবীন্দ্ৰনাথৰ দৰে আমিও সেই সুন্দৰ সপোন দেখিবলৈ শিকিব লাগিব। হিংসা, কপটতা, অসহিষ্ণুতা আৰু বৰ্বৰতাক আমি প্ৰশ্ৰয় দিব নালাগিব। উগ্ৰ জাতীয়তা,  সাম্ৰাজ্যবাদ বা ভৌগোলিক সীমাই বিশ্বসভ্যতাক সংকীৰ্ণ অথবা খণ্ডিত কৰিব নোৱাৰিব—"where the world is not broken into fragments /By walls of narrow nationality." (‘Where the Mind is without Fear’) কবি হ'ব লাগিব জীৱনৰ নৱ বুদ্ধ, সততে বিনয়ী, উদাৰ, স্বাধীনমনা, দুঃসাহসী, চিৰ অশান্ত প্ৰমিথিয়েছ। কিন্তু সমাজ বিবেক হিচাপে আজিৰ কবিৰ সন্মুখত আছে অলেখ বাধা, অলেখ প্ৰত্যাহ্বান। আমি সকলোৱেই অৱগত যে আজি মুক্ত চিন্তা মুক্ত কণ্ঠৰ অবদমনেই হৈ পৰিছে অঘোষিত ৰাষ্ট্ৰনীতি। শৈক্ষিক, সামাজিক জীৱন অপবিজ্ঞান আৰু ছদ্মবেশী বিজ্ঞানৰে ভৰি পৰিছে। এনে এক জটিল পৰিৱেশত আমাৰ কবিতায়ো হয়তো দাবী কৰিব পৰিবৰ্তিত বাস্তৱতাৰ লগতে নতুন এক গতিশীল ছন্দৰীতি আৰু আপোচহীন এক বৈপ্লৱিক শিল্পবীক্ষা। বাছকবনীয়া কবিতাৰ ছিৰিয়াছ পাঠক গল্প বা উপন্যাসৰ পাঠকতকৈ তুলনামূলকভাৱে বহু কম। বিদ্যায়তনিক শিক্ষাৰপৰা আজিও বঞ্চিত একেবাৰে অশিক্ষিত, অৰ্ধশিক্ষিতসকলৰ কথা নক'লোৱেইবা। তেনে স্থলত সাহিত্য হিচাপে আধুনিক কবিতাৰ বোধগম্যতা, গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু দীক্ষিত পাঠক সমাজৰ পৰিসৰ বৃদ্ধিৰ প্ৰশ্নটোৰো আমি মুখামুখি হ'ব লাগিব। আত্মসমালোচনাও লাগিব আমাক। এইটোও ঠিক এনেবোৰ সমস্যা সমাজ বিৱৰ্তনৰ সকলো স্তৰতে কম-বেছি পৰিমাণে থাকিবই। সেয়ে আমি কবিসকলে কবিতাৰ শক্তি আৰু সম্ভাৱনাৰ ওপৰত আস্থা ৰাখি আগবাঢ়িব লাগিব। মানুহৰ শুভবোধ আৰু নতুন দিনৰ পৰিৱৰ্তন অভীপ্সাৰ ওপৰত বিশ্বাস হেৰুৱালে হাতৰ কুঠাৰ ভৰিত মৰাহে হ'ব। বিপ্লৱৰ পথ ৰাজকীয় পথ নহয়। সেন্দূৰীয়া আলিয়েদি বিপ্লৱ নাহে; হেজাৰ সংঘাত, শিলাবৃষ্টি, উল্কাপাত, অগ্নিবৃষ্টি, ৰক্তপাতৰ মাজেৰেহে আহে। মাৰ্ক্সবাদী দৰ্শনৰ কথা নকওঁৱেই, মহাভাৰতৰ দৰে চিৰায়ত মহাকাব্যয়ো সহিংস বিপ্লৱকে সমাজ, সংস্কৃতি আৰু অধিকাৰ ৰক্ষাৰ একমাত্ৰ পথ হিচাপে চিহ্নিত কৰা পৰিলক্ষিত হৈছে। একবিংশ শতিকাৰ আধুনিক সভ্যতাৰ বাবে এয়া নিশ্চয় এক উদ্বেগৰ বিষয়। আমি কবিসকল হ'ব লাগিব সহিংস বিপ্লৱৰ পৰিৱৰ্তে সংস্কৃতি বিপ্লৱৰ জাগ্ৰত পুৰোহিত, সমাজ-সভ্যতাৰ নতুন যীশু। আমি পাহৰিলে নহ'ব কবিতা কেৱল আমাৰ দৰে ক্ষণে ৰুষ্ট ক্ষণে তুষ্ট খেয়ালি মনৰ বা অভিমানী এমুঠিমান কবিৰ নহয়, পোহৰপিয়াসী সমগ্ৰ মানৱ জাতিৰ মাতৃভাষা; মৃতবৎস্য সভ্যতাৰ স্তনামৃত।

ৰুদ্ৰ সিংহ মটক এগৰাকী জ্যেষ্ঠ কবি আৰু লেখক৷ গুৱাহাটীৰ আজাৰা-নিবাসী মটকৰ এতিয়ালৈকে সাতখন কবিতা-সংকলন প্ৰকাশ পাইেছ৷ নক্ষত্ৰৰ শোভাযাত্ৰা (২੦২৩) তেওঁৰ শেহতীয়া কবিতা-সংকলন৷

Now it is Time for Eco Poetry

Deben Sapcota

Deben Sapcota
As an educated person what is your relation with poetry?
Poetry resides in my subconscious mind. It always waits for an opportune moment to come out and express naturally. I feel that poetry is the best media to express my emotions and feelings. I wish to interact with others through the use of interesting and unique words in the form of poetry. I become mentally satisfied only after completing the poem. According to me whatever I know and feel, should be communicated with others and for this the apt medium is poetry. 


Why do you read poems if you read poems at  all? 
To satisfy my soul. The poet has a characteristic way of expressing his/her feelings through the words of poetry. I try to grasp the theme of the poems entering through his/her words. Sometimes I try to learn the art of expressing the feelings adopted by the poet. Often, the poet expresses an ordinary thing in an extraordinary way. I love it and wish to feel like the poet. Poetry, at first, gives us pleasure and then unveils the truth lying within. It also contains hidden messages in complex imagery, but with a meaningful philosophy. Its language is vibrant, charged, intensified and sophisticated.


What type of poems do you like best? 
Eco –(Ecology) poems. Because this is the need of the hour. So far we have given sufficient space for the natural poems. Now it is time for eco (green) poetry, which is a form of applied literature. Uptil now our earth has already passed the 5th phase of mass extinction (ME). Such extinction wipes out about 75% of the plant and animal kingdom. At the moment the earth is passing through the 6th ME. Scientists have speculated that this destruction has increased from 1000 to 10 thousand times. Due to this, many species of the plant and animal kingdom are dying. 

What is the reason behind ? The reason behind is apparently the anthropocentric activities. About 99% of the environmental destruction is man-made. Human beings have forgotten that this earth is not only for them but also other creatures as well. The ants, caterpillars, fishes have equal right for existence on this earth as that of elephants, whales and anthropoids. The present situation of the earth is absolutely alarming akin to that of a patient facing multiple organ failure. . Therefore, the mass people have to realise this crisis. Thus, ecopoetry is an effective medium to make the issue understandable for the common people.  Presently, environmental science has been taught in schools and colleges as a subject. But the students read it only to score in their exams and no practical application seems to have taken place thereafter. Therefore, initiation has to be taken to educate one and all about the present happenings. The matter, thus taught, ought to penetrate the subconscious level of the mind so as to remain there permanently.  This will definitely reflect in their thoughts and actions to save our mother earth.


What is your opinion on contemporary Assamese poetry? 
Contemporary Assamese poetry reflects progressive thinking. Assamese poetry is growing and flourishing well. The famous poet, Mr Nilim Kumar had once said somewhere that there are only 200 serious poets in Assam, the others being non-poets -- this statement was vehemently criticized. However, I go with the observations of the great literary person, Late Homen Borgohain. He said that in a forest there are big as well as small trees. The contribution of small trees/bushes are also significant in making the forestry green and beautiful. In the context of Assamese poetry, the contributions of the budding, unrecognized poets are also equally important. 


Do you have any suggestion for the young poets today? 
They should focus more on Eco–poems because it is the need of the hour considering the reasons mentioned above.

Deben Sapcota is a poet and writer, based in Guwahati, Assam, who writes in Nepali language. He has one collection of ecopoems to his credit.

মানুহৰ সৈতে সম্পৰ্ক গঢ়িবলৈ কবিতা পঢ়োঁ

শঙ্কৰ শইকীয়া

এজন শিক্ষিত ব্যক্তি হিচাপে কবিতাৰ সৈতে আপোনাৰ সম্পৰ্কটো কেনে ধৰণৰ? 
‘শিক্ষিত’ শব্দটোৰ অৰ্থ বৰ বিশাল। শিক্ষিত মানুহৰ চিন্তা-চেতনা, বোধ, উপলব্ধি, সমাজ তথা ৰাষ্ট্ৰ সম্পৰ্কে ধাৰণা, মানুহৰ লগত ইয়াৰ সম্পৰ্ক, সমাজ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ নাগৰিকৰ প্ৰতি দায়িত্ব তথা নাগৰিকৰো সমাজ তথা ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি দায়িত্ব,  সামাজিক বৈষম্য সন্দৰ্ভত দৃষ্টিভংগী, মূল্যবোধ, সৰ্বোপৰি আৰ্থ-ৰাজনৈতিক-সামাজিক চেতনা আদি অলেখ বিষয়ত ব্যক্তি এজনৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ’শিক্ষিত’ শব্দটোৰ পৰিমাপ নিৰূপিত হয়। সেই পিনৰ পৰা ক'বলৈ গ'লে—মই এজন অৰ্দ্ধ-সাক্ষৰ, যিজনে এজন শিক্ষিত মানুহ হ'বৰ বাবে নিৰন্তৰ প্ৰয়াস কৰি আছোঁ । কবিতাৰ সৈতে মোৰ সম্পৰ্কটো—এটা জীৱন্ত শৰীৰৰ সৈতে শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু ৰক্ত-প্ৰৱাহৰ সৈতে যি সম্পৰ্ক থাকে—সেই সম্পৰ্ক। 


আপুনি কবিতা কিয় পঢ়ে?
পৃথিৱীৰ লগতে জীৱন আৰু জগতক চাবলৈ, বুজিবলৈ, ইবোৰৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ, বোধ আৰু চেতনাৰে আত্মস্থ হ'বলৈ, ভাষাৰ কালিকাৰ মাজত বুৰ গৈ জাতিটোক চিনিবলৈ, অতীত, বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ লগত চিনাকি হ'বলৈ কবিতা পঢ়োঁ। সৰ্বোপৰি, মানুহৰ সৈতে সম্পৰ্ক গঢ়িবলৈ কবিতা পঢ়োঁ। কবিতা যে জীৱনৰ নিৰ্যাস। 


কেনেধৰণৰ কবিতাই আপোনাক তৃপ্তি দিয়ে?
যিবোৰ কবিতাই মানুহক মানুহৰ অধিকাৰ, আত্মসন্মানবোধ, আত্মচেতনা জগোৱাৰ লগতে দেশ আৰু জাতিক ভাল পাবলৈ শিকায়, পৃথিৱীৰ প্ৰতিজন নিৰ্যাতিত, লাঞ্ছিত, বঞ্চিত, শোষিত মানুহৰ লগত আত্মীয়তা অনুভৱ কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে, তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ সংগ্ৰামৰ লগত একাত্ম হ'বলৈ উদ্বুদ্ধ কৰে, পৃথিৱীৰ প্ৰতিটো পৰাধীন জাতি আৰু জনসাধাৰণৰ মুক্তিৰ সংগ্ৰামক নিজৰ সংগ্ৰাম বুলি ভাবিবলৈ প্ৰেৰণা যোগায়—মানুহক অমৃতৰ সন্তান বুলি চাবলৈ শিকায়—তেনেবোৰ কবিতা পঢ়ি তৃপ্তি লাভ কৰোঁ। 


সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতা সম্পৰ্কে আপোনাৰ ধাৰণা কি?
এইটো এটা অতি পুৰণি প্ৰশ্ন। চৰ্যাপদ, "অপ্ৰমাদী কবি মাধৱ কন্দলী"ৰপৰা শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱকে প্ৰমুখ্য কৰি থকা কাব্য সাহিত্যৰ সোণোৱালী সময়;  ১৮৩৬ চনত অসমীয়া ভাষা হেৰোৱাৰ পিছত মন নাভাঙি এঘঁড়ী যুঁজিবলৈ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাদেৱে কবিতা হ'লেও হওক নহ'লেও নহওক বুলি লিখা কবিতাৰ পিছত কবি নীলমণি ফুকনে জ্ঞানপীঠ বঁটা পোৱাৰ পিছত, দৃঢ়তাৰে ক'ব পাৰোঁ— সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতাই পৃথিৱীৰ যিকোনো উন্নত মানৰ কবিতাৰ সৈতে সন্দেহাতীতভাবে দৃঢ়তাৰে বাট বুলিব পাৰিছে। কেৱল যদিহে চৰকাৰে অসমীয়া ভাষাটোৰ প্ৰতি যেনেধৰণৰ অনীহা দেখুৱাইছে—জ্ঞানপীঠ বঁটা পাওঁতে কবি নীলমণি ফুকন ছাৰে মুখ্য মন্ত্ৰী ডাঙৰীয়াক আহ্বান জনাইছিল—ভাষাটো নেৰিবা, ভাষা  হেৰালে মাত হেৰাব, মাত হেৰালে মাটি হেৰাব—সেই আশংকা যদি বাস্তৱায়িত হয়—তেনেহ'লে অসমীয়া কবিতা, ভাষা আৰু জাতি অহা দিনত বিলুপ্ত হ'ব!  


কবিসকলৰ প্ৰতি আপোনাৰ কি আহ্বান?
কবিসকলক আহ্বান জনাব পৰা অৰ্হতা আৰু যোগ্যতা দুয়োটাই মোৰ নাই! কেৱল যোৱা প্ৰায় আঢ়ৈকুৰি বছৰ ধৰি কবিতাক বুজিবলৈ আৰু কবিতা লিখিবলৈ সামৰ্থ্য অনুসৰি যি অনুশীলন কৰি আছোঁ—সেই অভিজ্ঞতাৰে অসমৰ কবিসকলক এজন সামান্য সহযাত্ৰী হিচাপে বিনম্ৰ অনুৰোধ জনাই ক'ব পাৰোঁ—অসমীয়া ভাষাটো অতি শুৱলা আৰু সুৰীয়া। অসমীয়া ভাষাৰ কালিকা প্ৰতিজন কবিয়ে অনুধাৱন কৰা উচিত, যিহেতু ভাষাৰে কবিতা লিখা হয় আৰু ভাষা শব্দৰ সমষ্টি। এনেক্ষেত্ৰত প্ৰতিজন কবিয়ে ভাষাটোৰ শব্দ সঠিক আৰু শুদ্ধভাবে প্ৰয়োগ কৰাৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ হ'বই লাগিব। অৰ্থাৎ ভাষাটো গভীৰভাৱে ভাল পাব লাগিব। তেহে প্ৰতিজন কবিয়ে একোটা নিজা কাব্যভাষা নিৰ্মাণ কৰিব।

দ্বিতীয়তে, প্ৰতিজন কবিয়েই নিজে বাস কৰা আৰু চৌপাশৰ সমসাময়িক সমাজ, দেশ, দেশৰ ইতিহাস, আৰ্থ-ৰাজনীতি, সমসাময়িক বিশ্বৰ গতিধাৰা সম্পৰ্কে অৱগত হ'ব লাগিব। কাৰণ, কবি বিচ্ছিন্ন দ্বীপ নহয়—সমাজৰ এজন। কবিতা সমাজৰ প্ৰতিবিম্ব। মনত ৰখা উচিত—সমাজৰ অৰ্থ–ব্যক্তিৰ পৰা বিশ্বচৰাচৰলৈ ব্যাপ্ত হৈ আছে। আৰু বিশ্বচৰাচৰৰ বিস্তৃতি ধূলিকণাৰ পৰা চিন্তা আৰু চেতনাই ঢুকি পোৱা দিগন্তই অকল নহয়—তাৰো সিপাৰলৈ পৰিব্যাপ্ত হৈ আছে। কবি বৰ্তমানত থাকিও ভৱিষ্যতলৈ চাব পৰিব লাগিব। সুমেৰুত থাকিও কুমেৰুৰে নিজকে জড়িত কৰিব লাগিব। কবিৰ কৰ্তব্য হ'ল—দেশ আৰু দহৰ কল্যাণৰ বাবে, উন্নততৰ সাংস্কৃতিক, মানৱীয় মূল্যবোধসম্পন্ন সমাজ গঢ়াৰ বাবে নিজৰ সৃষ্টি উৎসৰ্গা কৰা, যাতে নিষ্ঠুৰ ব্যাধৰ শৰত বিদ্ধ ক্ৰৌঞ্চ চৰাইহালিৰ সমবেদনাৰে দগ্ধ হৈ বাল্মিকীৰ দৰে ৰক্তৰঞ্জিত হৃদয়েৰে কৰিব পাৰে মহৎ সৃষ্টি।

শঙ্কৰ শইকীয়া এগৰাকী জ্যেষ্ঠ কবি আৰু লেখক। কামৰূপ দদৰা নিবাসী শইকীয়াৰ দুখন কবিতা-সংকলন প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁ উপনিবেশৰ কবিতা নামৰ এখন কবিতা-আলোচনীও সম্পাদনা কৰিছিল।

প্ৰেম আৰু বিদ্ৰোহৰ কবিতাই মোৰ আত্মাক তৃপ্তি দিয়ে

তুলিকা চেতিয়া য়েইন

তুলিকা চেতিয়া য়েইন
তুলিকা চেতিয়া য়েইন
এজন শিক্ষিত ব্যক্তি হিচাপে কবিতাৰ সৈতে আপোনাৰ সম্পৰ্কটো কেনেধৰণৰ?
কবিতাৰ সৈতে শিক্ষিত বা অশিক্ষিতৰ প্ৰশ্ন নাহে। এজন চহা ব্যক্তিৰ বুকুৰ মাজুলীতো ৰু-ৰুৱাই বাজি থাকে কবিতাৰ আমোঘ গুঞ্জন। প্ৰতিজন মানুহেই আচলতে কবি। কবিতাৰ সৈতে প্ৰতিজন মানুহৰ আশৈশৱ চিনাকি। আধাফুটা মাতেৰেও, ‘জেক এণ্ড জিল, ওৱেণ্ট আপ টু দ্য হিল’, অথবা ‘কুঁহিপাত কুমলীয়া গছৰ আগত/কুঁহিপাঠ কুমলীয়া আমাৰ হাতত’ আমি পঢ়োঁ। আখৰ চিনি পোৱাৰ আগতেই আমাৰ জিভাত কবিতাৰ আখৈ ফুটে। আজিওতো আমাৰ বয়সৰ সকলোৰে মনত আছে— ‘নিচিনো তোমাক ক'ত আছা প্ৰভু/আমি অতি সৰু ল'ৰা/চিঞৰি চিঞৰি মাতিলে তোমাক/নামাতা দূৰৰপৰা...’ অথবা ‘তিনি বৰণীয়া জাতীয় পতাকা/নীল আকাশত নাচে।’ কবিতাইহে আমাক শিক্ষিত কৰে। শিক্ষাৰ পোহৰৰ বাটটোলৈ কবিতাই আমাক আঙুলিত ধৰি লৈ যায়। কবিতাই খুলি দিয়ে জ্ঞানৰ সোপাণ, প্ৰজ্ঞাৰ পথ। আন্ধাৰৰ কাল যৱনিকা ভেদি পোহৰৰ দিশলৈ মোৰ যি যাত্ৰা, সেই যাত্ৰাৰ মূল সুঁতিটোৱেই কবিতা। সেযে কবিতা মোৰ আত্মাৰ আত্মাত থিতাপি লোৱা এজোপা বটবৃক্ষ।


আপুনি কবিতা কিয় পঢ়ে?
মোৰ মনৰ মাজত উদ্বেলিত হোৱা হেজাৰটা জোঁৱাৰ-ভাটাক প্ৰশমিত কৰিবৰ বাবে মই কবিতা পঢ়োঁ।
      

কেনেধৰণৰ কবিতাই আপোনাক তৃপ্তি দিয়ে?
মোৰ চাৰিওফালে থকা অগণিত জনতাই মোক কবি বুলি কয়। মই মানি নলওঁ। কিন্তু 'কবিতা' মোৰ প্ৰাণ আৰু আত্মা। মোৰ জীৱনৰ সূক্ষ্মতমৰো সূক্ষ্ম অনুভূতি। কবিতাৰ ডেউকাত উঠি মই প্ৰেমৰপৰা যন্ত্ৰণালৈ, মৃত্যুৰপৰা জীৱনলৈ, টোপনিৰপৰা সপোনলৈ অনন্ত যাত্ৰা কৰোঁ। সেয়ে কবিতাই হৈ পৰে মোৰ জীৱন। শব্দৰ সৈতে কটাওঁ বহু অন্তৰংগ মুহূৰ্ত।

কবিতাৰ বাবেই মই দুহাত প্ৰসাৰিত কৰি দিওঁ পূবাকাশৰ আৰক্তিম সূৰ্যৰ ফালে। কবিতাৰ বাবে উদযাপন কৰোঁ মোৰ জীৱনৰ প্ৰতিটো দিন— প্ৰতিটো ৰাতি, পল-অনুপল। কবিতাই মোৰ বাবে কঢ়িয়াই আনে হৰ্ষ আৰু বিষাদৰ জোনাক। কবিতাৰ বাবেই মই জী উঠোঁ আৰু প্ৰেম মোৰ বাবে এক প্ৰাৰ্থনা । মোৰ প্ৰাৰ্থনাই মোৰ কবিতা। প্ৰেম আছে বাবেই মোৰ বুকুত বিদ্ৰোহ আছে। সেয়ে প্ৰেম আৰু বিদ্ৰোহৰ কবিতাই মোৰ আত্মাক তৃপ্তি দিয়ে।


সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতা সম্পৰ্কে আপোনাৰ ধাৰণা কি?
চিৰপ্ৰৱহমান এখন নদীৰ দৰেই অসমীয়া কবিতাই গতি কৰি আছে। কেতিয়াবা ফল্গুৰ ৰূপ নোলোৱা নহয়। কেতিয়াবা ঠিকনা হেৰুৱাই পেলোৱা অশৰীৰি ছাঁ এটাও হৈ পৰে সাম্প্ৰতিক অসমীয়া কবিতা। কিন্তু নিৰৱধি বৈ আছে শব্দৰ নৈ। ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ গতিধাৰা যদি আমি লক্ষ্য কৰোঁ তাৰ তুলনাত অসমীয়া কবিতা সাৰুৱা৷
   

কবিসকলৰ প্ৰতি আপোনাৰ কি আহ্বান?
সততে এটা বদনাম শুনা যায়, কবিসকলে অধ্যয়ন নকৰে। আংশিক সঁচা কথা। প্ৰথম কথাটো হ'ল অধ্যয়ন অবিহনে নিটোল কবিতা নিৰ্মাণ কৰা সহজ নহয়। অধ্যয়নৰ অবিহনে যিদৰে কবিতা নিৰ্মাণ কৰা সহজ নহয়, একেদৰেই অভিযাত্ৰী নহ'লে আপুনি লিখিব নোৱাৰে। সেয়ে অধ্যয়ন আৰু ভ্ৰমণে কবিৰ শব্দৰ মেটমৰা ভড়াল সমৃদ্ধ কৰিব।

দ্বিতীয়তে, বহু কবিয়ে আৰ ছিগা চুলি তাৰ ছিগা চুলিৰে নেঘেৰী খোপা বন্ধাৰ আখৰা কৰে। ব্যক্তিগতভাৱে লক্ষ্য কৰিছোঁ, ফেচবুকত দিয়া মোৰ কেপশ্যনবোৰো বহুজনেই চুৰ কৰি কবিতা লিখে। এটা কথা মনত ৰখা ভাল— কেইশাৰীমান চুটি বাক্য অথবা দুৰ্বোধ্য শব্দ একগোট কৰিলেই কবিতা নহয়। কবিতাত জীৱন থাকে। কবিতাত প্ৰাণ থাকে। কবিতাত এটা কাহিনী থাকে। কবিতা এটাৰ মাজত এখন উপন্যাস শুই থাকে নীৰৱে।

সেয়ে কবিতাৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাশীল হ'ব লাগিব। মই আন্তৰিকতাৰে বিশ্বাস কৰোঁ, প্ৰতিজন মানুহৰ বুকুৰ মাজুলীত এজন কবিয়ে আলফুলে বিচৰণ কৰে, কিন্তু তাৰ মানে এইটো নহয় যে প্ৰতিজন মানুহেই কবি।

তেজৰ নৈত যি স্নান কৰি পোৱা নাই, অগ্নিয়ে যাক দাহন কৰা নাই, ষ্টেনগানৰ হিমশীতল নলীয়ে যাৰ কণ্ঠত এবাৰো স্পৰ্শ কৰা নাই, তেওঁ কিদৰে বিপ্লৱৰ কবিতা লিখিব?

প্ৰেমৰ যন্ত্ৰণাত যি শুই বিনিদ্ৰ নিশা যাপন কৰা নাই তেওঁৰ বাবে প্ৰেমৰ কবিতাৰ কি মূল্য আছে? ফুল-তৰা-পখিলা, সপ্তসুৰৰ কল্পনাৰ পৃথিৱীখন বেলেগ। মখমলৰ কাৰ্পেটত ভৰি থৈ খোজ কঢ়া জনে তামৰঙী পৃথিৱীৰ কবিতা লিখাটো এটা বিলাস। যান্ত্ৰণা, প্ৰেম, বিদ্ৰোহ বিলাসিতা হ'ব পাৰে জানো?

অগ্নিস্নান নকৰিলে অগ্নিৰ দাহনৰ কথা লিখিবলৈ যোৱাটো বাতুলতা মাত্ৰ। গল্প বা উপন্যাস লিখাটো সহজ। কিন্তু কবিতা লিখা সহজ নহয়। জীৱনৰ পৰা অভিজ্ঞতা আহৰণ কৰক। চকুৰ পানীৰে কবিতা লিখক—আপোনাৰ দেহৰ প্ৰতি টোপাল তেজ আৰু ঘামেৰে কবিতা লিখক। তেতিয়াহে প্ৰকৃতাৰ্থত এটা কবিতা হ'ব।

তুলিকা চেতিয়া য়েইন এগৰাকী কবি, ঔপন্যাসিক আৰু লেখক।  মৌনতাৰ আত্মপাঠ; আকাশ নথকা ৰাতি আৰু স্বপ্ন প্ৰেমৰ প্ৰাৰ্থনা তেওঁৰ কবিতা-সংকলন৷ ২੦১৮ চনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তথাগত সৃজন সন্মান আৰু ২੦১৯ চনত বিহাৰ হিন্দী সাহিত্য সভাৰ ‘শতাব্দী বঁটা’ লাভ কৰে৷ আকাশৱাণী ডিব্ৰুগড়ৰ সাহিত্য কানন অনুষ্ঠানত তেওঁ নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰি আহিছে৷